Goochelen met getallen

Cijfers in het nieuws zijn als foto's in het nieuws. Ze kunnen  schokkend en overtuigend zijn - 'Autodiefstallen met 6 procent  gedaald', 'Elk glas alcohol verhoogt de kans op borstkanker met 13  procent', 'Een op drie kinderen pleegt delict' - maar ze kunnen ook  misleiden. Hoe zat het met het aantal autodiefstallen in de jaren  daarvoor? Is een verhoging van 13 procent iets om echt rekening mee te  houden? Wat verstaan de onderzoekers allemaal onder 'delict'? Pas als het complete beeld geschetst wordt, de cijfers in een context  geplaatst worden en hun ontstaansgeschiedenis wordt geschetst, weten  we zeker dat ze een eerlijk beeld van de werkelijkheid geven.  Langzamerhand raken we vertrouwd met het feit dat nieuwsfoto's kunnen  liegen en bedriegen en ingezet worden door belanghebbende partijen die  de opinie naar hun hand willen zetten. Maar we zijn er nog amper op  bedacht dat, bijna nog meer dan foto's, ook cijfers geretoucheerd  kunnen worden, uitgesneden kunnen worden, en gewoon kunnen liegen.  Juist omdat ze zo koel en objectief klinken.
In Goochelen met getallen biedt Hans van Maanen het gereedschap om de stortvloed aan cijfers in het nieuws  althans enigszins de baas te worden. Gereedschap voor eenvoudige  klusjes - hoe zat het ook al weer met het gemiddelde, de mediaan en de modus? - maar soms ook voor het zware werk: dan passeren  standaardafwijking, significantie en zelfs de chi-kwadraattoets de  revue. Afgewisseld met heuse, soms hilarische voorbeelden uit de  journalistieke en wetenschappelijke praktijk. Het boek is een samenballing van de colleges en cursussen die Van  Maanen de afgelopen jaren heeft gegeven voor uiteenlopende  gezelschappen als journalisten, studenten en onderzoekers. Maar ook gewone mensen hebben er misschien wat aan. Cijfers zijn tenslotte voortdurend in het nieuws.

Uitgeverij Boom, Amsterdam.
Eerste druk november 2009.
ISBN 978-90-85-06835-8.

Inhoud

Voorwoord

Doodziek worden we ervan

De nieuwe Franse paradox
Château fumé
Medium dry
Meedrinken
Circus Méditerranée
Vloeibare duivel
Cola lost vrouwenbot op
Dood door chocola
Hollen om Hein voor te blijven
Californische vetpotten
Vet eten? Borstkanker
Linkshandig? Borstkanker
Ongelijke borsten? Borstkanker
Fruit en groente door de mand
Melk en de eierstok
Koffie en de lever

Toekomstmerrie 1: Nirvana
Toekomstmerrie 2: Prometheus

Niet sporten zonder harttest
Niet sporten zonder stretchen
Total body scam
Het grote ondergrondse meer
Sperma schaars in Schotland
Snel klaar
Help het geluk een handje
Later in de herfst
Levensgevaarlijke capriolen
Ontbijt overslaan
Fruit en televisie
Elke dag patat
Voorlichting en televisie

Toekomstmerrie 3: Elektra
Toekomstmerrie 4: Sirene

Vlaming slimste ter wereld
Terug naar de middelmaat
Online panels
Idols
Stoppen met roken? Organiseer een tontine!
Knap, maar is het wetenschap?
Tien miljard voor een luchtkasteel
Dolfijnen noemen namen
Hoe verder hoe beter
Eerste hulp bij winst
De pratende babelvis
Afvullen met wetenschap
Handgemeen
Vreemden in de nacht
Een lekker ding, een fijne vader
Corrupt Nederland
Scheiden doet lijden
Weer meer geweld in de steden
Werken antidepressiva?
God en roken
VMAT2 en andere religenen
Alternatieven in Europa
Chinese thee tegen geelzucht
Muizen, mensen en arsenicum
Zelf medium worden

Werk aan de wetenschapswinkel