Geen wolf en zeven geitjes

Focus

Focus werd bedacht door de in november 2002 overleden Amerikaanse spelletjesmaker en --verzamelaar Sid Sackson. Hij beschreef het in zijn boek 'A gamut of games'.

Officieel moeten voor Focus de vier hoeken van een schaakbord van acht bij acht worden afgeknipt, maar het spel mag van Sackson ook op een gewoon schaakbord worden gespeeld. Zwart en wit beheren elk achttien stenen, die bij de aanvang der partij staan opgesteld zoals hieronder. De bedoeling van het spel is de tegenstander elke mogelijkheid tot zetten te ontnemen.

De essentie van Focus is, net als bij Pasta, het stapelen van stenen. Een enkele steen mag een veld naar voren, naar achteren, naar links of naar rechts, een stapel van twee stenen mag twee velden dito, een stapel van drie drie, enzovoort. Hoger dan vijf kan een stapel niet worden, zoals straks zal blijken.

In de beginopstelling zijn alle stenen enkel. Gaat in de figuur de witte steen op c2 naar beneden, dan komt hij op een leeg veld, maar gaat hij naar een van de andere velden, dan ontstaat de eerste stapel. De witte steen gaat eenvoudig op de steen op het aangrenzende veld staan en vormt een stapel van twee. De stapel schuift niet door naar het volgende lege veld. Zwart heeft nu een steen minder om mee te zetten: de bovenste steen bepaalt steeds wie de eigenaar van de stapel is. Als zwart op zijn beurt op wits stapel gaat staan met een door hem beheerste steen of stapel, is de stapel weer van hem.

Een stapel springt zoveel velden orthogonaal als het aantal stenen waaruit hij bestaat. Stenen tussen begin- en eindveld van de sprong blijven gewoon liggen. Als een stapel op een steen of een stapel landt, wordt die weer ondergeschoven.

Een speler mag ook met slechts een deel van de stapel spelen en een ander deel achterlaten. Maar als hij van een stapel van bij voorbeeld vier stenen wil zetten met de bovenste twee, dan mag hij slechts twee velden springen.

Als een stapel van meer dan vijf stenen ontstaat, wordt die van onderaf ingekort tot een stapel van vijf. De speler die de bovenmaatse stapel maakt, krijgt de stenen. Als hier stenen van de tegenstander bijzitten, dan zijn die geconfisqueerd: die zijn definitief geslagen en uit het spel. Maar stenen van de eigen kleur blijven 'in reserve'. Deze mogen later weer in het spel worden gebracht -- dat gaat eenvoudig door een steen van de reservebank op een leeg of bezet veld naar keuze neer te zetten. Dat telt als een beurt: het is dus ofwel zetten met een steen of stapel op het bord, ofwel met een reservesteen. Een reservesteen hoeft niet direct na het veroveren weer in het spel te worden gebracht.

Anders dan bij bij voorbeeld Dammen of Sprinkhaan, barst het geweld bij Focus onmiddellijk los: geen subtiele 'houtschuiverij' voordat het spel eindelijk begint. Van groot belang zijn de reserves: probeer steeds zo te spelen dat u daarin een voorsprong houdt, of in ieder geval geen al te grote achterstand krijgt.

Een bekende figuur is die waarbij de tegenstander een stapel van vijf van uw stenen beheerst met een enkele eigen steen bovenop. Als u erin slaagt deze stapel over te nemen, krijgt u bovendien een reserve terug. Let ook op twee hoge stapels tegenover elkaar: zorgvuldig telwerk is vereist om te bekijken hoe de meeste winst is te behalen -- de speler die de eerste klap uitdeelt kan vaak veel reserves veroveren.

Volgende spel: Loa