Geen wolf en zeven geitjes

Prairie

Hoe aardig moderne varianten van Wolf en geitjes kunnen zijn, bewijst Prairie, een spel van Alex Randolph. Het spel is onder meer op de markt gebracht door Pelikan; in overleg met ontwerper en fabrikant hier een versie voor damstenen. Randolph zelf noemde het spel overigens Buffels.

Een kudde van die dieren wil de prairie oversteken, een indiaan met zijn vier honden probeert dat te beletten. De buffels gaan langzaam en de honden snel, en de indiaan wil de buffels afschieten.

De prairie meet tien bij zeven velden. Tien buffels (zwarte damstenen) staan naast elkaar aan de ene kant van het bord, een indiaan (hier een roze damstenen, maar een loper uit het schaakspel mag ook) met vier honden (enkele witte damstenen) aan de andere -- de indiaan staat op de tweede rij op een van de twee middelste velden met twee honden aan weerszijden. De figuur geeft een beginopsteling, de indiaan mag ook op e2 beginnen. De indiaan en de honden mogen nooit op de eerste en de zevende rij komen.

Wit en zwart zetten om beurten een van hun stenen. De buffels bewegen slechts een veld per keer recht vooruit. Zodra een buffel de hele prairie is overgestoken en op de eerste rij aankomt, hebben de buffels gewonnen.

Honden bewegen over zo veel lege velden als ze willen in alle richtingen: horizontaal, verticaal of diagonaal in een rechte lijn, zoals de koningin in het schaakspel. De belangrijkste taak van de honden is, de buffels in hun voortgang te belemmeren door voor ze te gaan staan. Een buffel mag niet naar een veld waar al een hond staat.

De indiaan gaat slechts een vakje per beurt in alle richtingen, zoals de koning in het schaakspel. Als hij op een vakje komt waar een buffel staat, wordt de buffel 'neergeschoten' en van het bord genomen. De speler met indiaan en honden probeert de buffels uit te moorden of ze de mogelijkheid van bewegen te ontnemen. De speler met de buffels probeert, zoals gezegd, een van zijn dieren naar de overkant te brengen. Zodra een van de partijen in zijn opzet slaagt, is het spel afgelopen.

Het aardigst is het dan, aldus Randolph, om een serie partijen te spelen met het volgende systeem. Als de indiaan wint, houden de partijen hun eigen stukken en mogen de buffels twee zetten doen voordat de indiaan mag zetten. Als de indiaan ook die partij wint, mogen de buffels drie zetten doen, en zo voort tot de buffels een keer winnen. Pas dan wordt gedraaid en wordt volgens hetzelfde systeem gekeken hoeveel 'zetten-voor' de buffels nodig hebben om te winnen. De speler die met de minste extra buffelzetten een buffel naar de overkant krijgt, is winnaar van het gehele spel.

Het lijkt in het begin namelijk of de indiaan veruit in het voordeel is. Pas met enige routine krijgen de buffels door hoe ze de honden het leven zuur kunnen maken. Maar uiteindelijk blijkt de indiaan toch een gering overwicht te hebben. Prairie laat zich spelen als een soort schaak-eindspel, en kent enkele verrassende wendingen. De indiaan moet zorgvuldig rekenen om de winst te behalen.

Volgende spel: Entropie