Geen wolf en zeven geitjes

Sjiva

In Afrika worden drie-op-een-rij-spelen meestal in twee fasen gespeeld: eerst zetten de spelers hun stenen op het bord, en daarna wordt er geschoven en als er een rij van drie ontstaat, wordt een steen van de tegenstander geslagen. Het bord is meestal zes bij zes, en de spelers beschikken ieder over twaalf stenen. Diagonalen doen nooit mee: alle lijnen gaan uitsluitend orthogonaal.

Sjiva stamt uit Nigeria. Eerst leggen de spelers om beurten -- wit begint -- hun stenen op lege velden naar keuze, maar zonder dat daarbij al een rij van drie wordt gevormd. Als vierentwintig velden vol zijn, begint de tweede fase. Op hun beurt schuiven de spelers een van hun stenen naar een leeg, haaks aangrenzend veld en proberen zodoende drie van hun stenen naast elkaar in een rechte lijn te krijgen. Voor elk drietal dat een speler maakt, mag hij een steen van de tegenstander naar keuze van het bord nemen. Voor een rij van vier mag hij twee stenen verwijderen. Verliezer is de speler die nog maar twee stenen overheeft.

Op dit thema kan eindeloos worden gevarieerd, en dat is dan ook ruimschoots gedaan. Fraai is Dala uit Soedan. De spelers leggen steeds twee stenen tegelijk neer, waarbij eerst de middelste vier velden moeten worden gevuld. Spelers mogen rijen van vier maken, en als zij in de tweede fase van het spel een van de stenen aan het uiteinde van de rij verwijderen, telt dit als het maken van een rij van drie en mag er een steen van de tegenstander worden weggenomen.

Bij Dara, ook uit Nigeria, mogen de spelers in de eerste fase overal zetten waar ze willen. Zij zijn vrij om al in deze fase rijen van drie neer te leggen, maar die tellen nog niet. De rijen moeten door het schuiven met stenen in de tweede fase ontstaan. Een rij van vier telt ook niet: een rij moet uit drie, niet meer en niet minder, stenen bestaan.

Als extra regel is ook wel ingevoerd dat een vijandelijke steen niet zomaar van het bord wordt genomen, maar dat daar overheen moet worden gesprongen met een eigen steen -- zoals bij Dammen, maar dan alleen orthogonaal. Als er geen stenen voorhanden zijn waarmee zo'n slagzet kan worden gedaan, raakt de tegenstander geen steen kwijt.

Ook kan worden afgesproken dat het maken van meer dan een rij van drie tegelijk direct wint, of dat daarna twee van de stenen van de tegenstander mogen worden geslagen, of juist dat het nog steeds slechts een steen oplevert. Borden kunnen groter of kleiner worden, er kunnen meer of minder stenen worden gebruikt -- iedereen kan met het basisidee zijn eigen spel ontwerpen.

Volgende spel: Delta